Hou het netjes

Dinsdagavond was ik te gast bij ‘Niet tevreden, stem terug’, een verkiezingsprogramma van de VRT. Het wordt gepresenteerd door Ivan de Vadder en Kobe Ilsen. Het was mijn eerste TV-ervaring.  Wanneer Kobe de intro inspreekt, zegt hij “Hoe is het gesteld met de properheid in de hoofdstad?”. De regisseur fluistert hem via zijn oortje in dat het sappiger moet. Tweede poging: “Brussel is een vuile, vuile, vuile stad”. De toon was meteen gezet.
In het debat moest ik het opnemen tegen Els Ampe (Open VLD) en Tom Pintens (oprichting van de facebookgroep Dirty Brussels).  Aanvankelijk was het enkel met Els, maar Tom werd er op het laatst bijgehaald omdat het anders ‘niet boeiend genoeg was voor de kijker’.  De discussie liep vast op het grote ik-verhaal (in mijn straat, ik ga verhuizen, ik ben op reis geweest) en typische oppositiepraat (gooi de PS buiten en de straten zullen op miraculeuze wijze altijd proper zijn).
Je kan het netheidsprobleem echter niet los zien van de manier waarop deze stad gebouwd is (met kwetsbare groepen die in het centrum wonen en niet in afgelegen banlieus zoals in Parijs), van het feit dat Brussel zo’n beetje alle problemen van de wereld op enkele m² verenigt.
Ja, de straten in Sint-Lambrechts-Woluwe zijn minder vuil dan die in de Stad Brussel. Woluwe is een aaneenschakeling van groene villastraten. De bewoners zijn rijk en hebben grote SUV’s (of personeel) om hun vuil naar het containerpark te brengen. In tegenstelling tot de hoofdstad, vangt Woluwe geen daklozen, asielzoekers, toeristen of pendelaars op. In de Stad Brussel wonen de mensen heel dicht op elkaar en is er veel verloop (nieuwkomers die komen en gaan). Zijn arme mensen vuiler dan rijke? Nee, natuurlijk niet. Maar wie elke dag bezig is met overleven, heeft weinig tijd om zich druk te maken in het correct scheiden van papier en plastiek.
Propere straten zijn zeer belangrijk. Elke Brusselaar wil trots kunnen zijn op zijn stad. Maar misschien is het feit dat Brussel steeds meer een duale stad wordt, met een enorme kloof tussen rijk en arm, net nog een iets grotere prioriteit.
Dit wil zeker niet zeggen dat we vies gedrag moeten tolereren. Er zijn de afgelopen jaren dan ook veel maatregelen genomen om het vuil in Brussel aan te pakken.  Er wordt vandaag in de Stad Brussel bijna dubbel zoveel geld besteed aan netheid dan in 2006 (het budget ging van 6 miljoen naar 10 miljoen). In 2006 werd er gemiddeld 1 netheidsboete per week uitgeschreven. Vandaag 24 per dag. Er werden 1000 extra vuilnisbakken en 22 urinoirs geplaatst. Er kwamen 125 straatvegers bij. Zes jaar geleden was de hele binnenstad beklad met graffiti, vandaag worden tags onmiddellijk verwijderd.
De kentering is ingezet, maar de stad is nooit af. We kunnen nog dertig keer herhalen dat Brussel te vuil is, het maakt de straten niet properder. Onze voorstellen:
– Meer straatvegers inzetten in het weekend en bij mooi weer.
– Meer wijken in het centrum ’s ochtends met water schoonspuiten (nu gebeurt dit enkel in de UNESCO wijk)
– Mini-containerparken in elke wijk voor grof huisvuil (bijv. in een leegstand pand).
– Alternatieven zoeken voor afvalophaling. Die vuilniszakken op straat zijn echt geen zicht in het stadscentrum. sp.a heeft in Antwerpen de sorteerstraatjes ingevoerd: ondergrondse containers voor papier, groen, PMD.
– Een verwaarloosde wijk trekt meer overlast en vuil aan. We kunnen de stadswachten inzetten om dagelijks op te lijsten wat er stuk is of waar zich een sluikstort vormt in hun wijk.
– Het sensibilisering- en boetesysteem dat nu bestaat, verder uitbouwen. We kunnen niet toelaten dat mensen onze stad bevuilen.
In deze campagne hebben we gepleit voor propere straten via een Hou-het-netjes postkaartje met een kussend koppeltje.  Onze boodschap: “Brussel heeft meer liefde nodig. Wie afval op straat gooit, geeft niet om deze stad”.  Liefde voor Brussel, daar moest ik tijdens het VRT debat opnieuw aan denken. De insteek van de journalisten (“In Vlaanderen doen we dat toch allemaal veel beter”) en het zeer negatieve verhaal van Tom en Els bevestigden het cliché van de onleefbare stad . Ik vond het jammer dat ik het laatste woord niet heb gekregen. Dan had ik graag gezegd hoe geweldig Brussel wel is. Complex, te vuil en toch geweldig.

← Previous post

Next post →

4 Comments

  1. Beste Ans,
    Voor een deel ben ik het met je eens, voor een deel ook niet.
    Eerst het deel waar ik het met je eens ben.
    Het is altijd makkelijk om vanuit de oppositie tegen het beleid van de zittende partijen te schoppen. Of als buitenstaander te wijzen op de fouten die nu heel zichtbaar zijn. Het verdedigen van een situatie, die weliswaar veel verbeterd is tov van 10-15 jaar geleden, maar die nog niet volledig af is (en nooit zal zijn), is nu eenmaal de ondankbare taak van de zittende partijen.

    Anderzijds zijn er ook delen waar de huidige verantwoordelijke moet beseffen dat ondanks de hogere investeringen de doelstellingen niet gehaald worden, en er dus bijgestuurd moet worden.
    Een paar voorbeelden:
    – ipv 125 straatvegers extra was het beter om 100 vegers en 25 controleurs extra in te zetten. Deze controleurs zouden zich moeten richten op voorlichting, aanspreken van mensen op vuil (voorbeeld in jouw straat, met veel bankjes, de mensen aanspreken op het achterlaten van bierblikjes etc), voordat men op boetes moet overgaan.
    – meer controle op kritieke plaatsen met veel sluikstorten (voorbeeld bij jou om de hoek, Ieperlaan/hulshoutboslaan). evt met gebruik van camera\’s (en een bordje dat de mensen hier op wijst).
    – inspelen op vragen van de bevolging (voorbeeld: waarom 5 maanden wachten met het plaatsen van de vuilbakken in jouw straat).
    Dit zijn zaken die niet meer kosten, maar hooguit een andere aanpak vragen, en meer inspelen op het preventief aanpakken van het probleem.

    Het feit dat we hier te maken hebben met een armere bevolking, die bezig is met overleven is geen enkel excuus om lege bierblikken of volle vuilniszakken en ander vuil op straat aan te pakken. Dit is een gevolg van slechte opleiding. Pak dan het probleem bij de wortels aan, geef voorlichting op scholen, bij verenigingen, in cafe\’s of wat dan ook. Wees creatief.

    Het cliche van de onleefbare stad wordt helaas in stand gehouden door de verantwoordelijken zelf (de burgemeester die geen vuil ziet, de stad die allerlei werken opstart, maar niet afrond, de trage aanpak het mobiliteitsthema).

    Ik woon en werk nu een paar jaar in het centrum. In die tijd heb ik de stad veel zien verbeteren. Wegen en pleinen worden aangepakt. Maar wat me iedere keer opvalt is dat er net dat extra mist om het helemaal op het niveau te brengen waar het moet zijn: aanpak van de vervuilers. Of het nu de cafe\’s zijn, met rokers die hun peuken op straat gooien, of de nachtwinkels, die op hun verantwoordelijkheden gewezen mogen worden voor de vele blikjes, of het aanpakken van de zwarte sluikstortplekken door daar consequent iedere dag de vuilnis weg te halen.

    Gelukkig is dat terugblikken op een oude situatie. Ik weet dat je meer bezig bent met het vooruitkijken naar de komende tijd, waarin je hopelijk zelf in de stoel kunt zitten om zaken daadwerkelijk verder te verbeteren.
    Ik wens je daar veel succes mee!

  2. apersoons

    Dag Oscar, ik ben het op zich helemaal met je eens (ook met de maatregelen die je voorstelt). Qua sensibilisering gebeurt er ook al heel wat: er wordt hecht samengewerkt met de scholen en er is een auto met luidspreker (in vijf talen) die rondrijdt in de wijken (terwijl mediatoren flyers in 8 talen uitdelen) om mensen te informeren. Qua controle gaat de politie regelmatig op stap met gemengde teams van agenten en netheidsambtenaren van de stad. Die controles moeten nog opgedreven worden. Ik wou het hele netheidsprobleem gewoon in een breder kader plaatsen.

  3. Jantje Vandevijver

    Je lijkt in dit stuk geïrriteerd omdat een inwoner van Brussel persoonlijk zijn beklag deed. Ik begrijp dat dat ongemak kan geven voor een politica in de aanloop naar de verkiezingen.
    Maar het lijkt me ook, dat je net als politicus moet kunnen omgaan met malcontente burgers, het blijft immers een democratie en een politica met ambitie ambieert een functie als dienares van de macht.
    Als het in Tom Pintens zijn straat vuil ligt, is dat ofwel een geïsoleerd, ofwel een structureel probleem. Als het geïsoleerd is, dan had je kunnen zeggen dat Tom Pintens zijn straat een geïsoleerd geval is, en met allerlei argumenten kunnen aangeven hoe net het wel is in Brussel (maar dat is het blijkbaar niet). Als het structureel is, dan heeft de zittende meerderheid zijn werk niet naar behoren gedaan.
    Want wat is precies het werk van die meerderheid: In het debat, en ook in bovenstaande blog, worden bepaalde argumenten aangereikt om het werk te verdedigen, zoals \’er is dubbel zoveel geld besteed aan netheid\’. Helaas is het dat niet wat telt. Dat argument is het verdedigen van het middel (meer geld), maar het doel is wat telt (netheid). De algemene consensus is, en blijft, dat Brussel er echt wel vuil bij ligt in vergelijking met andere wereldsteden. Door u, en door de zittende meerderheid, wordt dat probleem vooral geplaatst, en omschreven. Maar ik kan u zeggen, in geen enkele stad, arm of rijk behoort afval in de leefomgeving tot een te tolereren fenomeen. Er mogen nog zoveel nieuwkomers zijn, het is gewoon niet tolerabel.
    In uw opinie gaat het over de inwoners van Woluwe die met hun SUV\’s die naar het containerpark kunnen. Is de mobiliteit van de centrumbewoners dan het probleem achter het grofvuil in de straten (dus geef ze een SUV en het is proper)? Of ligt het aan het aantal containerparken in Brussel (wanneer wordt dat aangepakt, in de volgende legislatuur wellicht)? Ligt het trouwens aan de pendelaars, de toeristen, dat er koelkasten in de straten liggen? Zegt u het maar, want dat is stemmingmakerij en daar doe ik niet aan.
    Tot slot, ik vind Brussel ook geweldig. Veel boeiender dan veel van die andere zogenaamde wereldsteden. Maar veeg het probleem niet onder de mat, confronteer de uitdagingen en de kritiek, en schiet vooral niet op de boodschapper.

    • apersoons

      Dag Jantje,

      Ben helemaal niet geïrriteeerd omdat een burger zijn beklag doet. Ik denk dat Tom een enorme bewustwording rond het probleem gecreëerd heeft, en dat kunnen we alleen maar toejuichen. Elke burger heeft het absolute recht om zijn beklag te doen en als politicus kan je daar alleen maar goed naar luisteren. Maar het is zoals je zegt geen individueel maar een structureel probleem. Brussel is te vuil en ik vind helemaal niet dat we dat moeten tolereren. Probeerde het debat gewoon wat open te trekken.

Leave a Reply