De stad anders beleven

Hier is je participatie

Kapotte liften en haperende roltrappen in metrostations. Eerlijk: tot voor kort lag ik er niet echt wakker van. Ik merkte het vluchtig op en rende achteloos de trap op en af, om snel nog de metro te halen. Vandaag is dat anders. Ik ben mama geworden en mezelf verplaatsen in de stad heeft een heel andere invulling gekregen. Wij komen graag buiten, mijn baby en ik. Dat vraagt niet alleen voorbereiding (muts: check, propere luier: check), je beweegt je ook helemaal anders door de stad. Ook al is mijn dochter nog maar zes weken, ik stond al ettelijke keren geblokkeerd op het perron. Roltrap stuk. Lift buiten werking. Dan sta je daar met je kinderwagen. Te wachten tot een voorbijganger je helpt met dragen.
Een kind krijgen is natuurlijk een ingrijpende gebeurtenis, maar los van het hele moeder zijn, is het ook opvallend dat je met andere ogen naar de stad kijkt. Je prioriteiten verschuiven. Het zorgt voor een nieuwe blik, maar ook voor meer begrip voor mensen die anders zijn dan jezelf.
In Brussel wonen mensen samen met heel uiteenlopende profielen. Voor een keer heb ik het niet over etnische achtergrond, maar over het koppel dat alles met de fiets doet, het gezin met 4 kleine kinderen, de alleenstaande mama die moet rennen om op tijd in de crèche te zijn, de zestiger die slecht te been is, de verpleegster die een ganse dag huisbezoeken doet. Onze individuele behoeftes zorgen ervoor dat we ons allemaal op verschillende manieren in de stad verplaatsen.
In het participatieproces over de heraanleg van de Centrale Lanen kwam die variatie in behoeftes duidelijk naar voor. Mobiliteit is een moeilijke puzzel. Maar een ding valt op: wie vanuit zijn eigen absolute waarheid vertrekt, blokkeert het overleg. Het helpt om te luisteren naar mensen die zich – al dan niet noodgedwongen – op een andere manier voortbewegen in de stad om de puzzel te kunnen leggen.
Dat is precies wat we gedaan hebben voor de Centrale Lanen. Er zijn 626 interviews afgenomen met voorbijgangers. 60 mensen hebben deelgenomen aan workshops waar de plannen in detail en onder begeleiding van een specialist onder de loep werden genomen. Alle opmerkingen werden verwerkt in een rapport met 24 aanbevelingen. Onderbouwde, concrete voorstellen die de plannen aanzienlijk verbeteren. De grote openbare vergadering van 22 januari in de AB over de heraanleg van de Lanen is woelig verlopen. Ik begrijp ook waarom: de onvrede over de eventuele bouw van ondergrondse parkings is groot. En er is nog veel overleg over het mobiliteitsplan nodig. Maar dat was niet het onderwerp van de vergadering. Mensen die antwoorden zochten op die vragen, bleven gefrustreerd achter.
Jammer genoeg was de vergadering ook frustrerend voor de organisaties en bewoners die actief hebben meegewerkt aan het aanbevelingsrapport. Zij kregen niet meer de kans zich uit te drukken, omdat hun stem steeds overroepen werd door boze burgers en drukkingsgroepen. Zo waren er expliciete bedankingen van verenigingen die de belangen van mensen met een beperkte mobiliteit verdedigen. De participatie van de Centrale Lanen ging namelijk niet alleen over de kleur van bloempotten en bankjes, maar ook over hoe mensen in een rolstoel zich er het best kunnen verplaatsen. Over een verdrievoudiging van het aantal fietsnietjes, en de creatie van twee beveiligde ondergrondse fietsparkings van telkens 500 plaatsen. Over licht hellende voetpaden voor mama’s met een kinderwagen. Over de spreiding van banken zodat mensen die slecht te been zijn op voldoende plekken kunnen uitrusten. Het getuigt van weinig respect om hier denigrerend over te doen.
Bewonersparticipatie is altijd een beetje zoeken. Het zal nooit een eenvoudige opdracht zijn. Voor mij zijn er meerdere vormen van participatie mogelijk. Er is de geformaliseerde participatie, georganiseerd door een overheid, over een specifiek project dat op tafel ligt. Dat was het geval bij de heraanleg van de Centrale Lanen. Er zijn ook andere spontane, informele vormen van participatie, zoals picknick-the-streets of het protest tegen de parking in de Marollen. Met beide vormen kan men resultaat boeken en de politieke vertegenwoordigers beïnvloeden.
Ik ben en blijf blij dat we participatie over de Centrale Lanen georganiseerd hebben. Dankzij dit traject hebben we de opmerkingen van de mensen rechtstreeks in het voorontwerp kunnen opnemen. De plannen werden daadwerkelijk verbeterd. We hadden ongetwijfeld veel frustratie kunnen wegnemen als er gelijktijdig ook overleg over het mobiliteitsplan plaats had gevonden. Omwille van administratieve deadlines (de bouwaanvraag voor de Centrale Lanen moet begin 2015 ingediend worden en een eerste versie van het mobiliteitsplan was pas in december 2014 klaar) was dat jammer genoeg niet mogelijk. Dat maakt de participatie van bewoners aan de heraanleg van de Centrale Lanen echter niet minder oprecht en geslaagd.
Iedereen heeft recht op zijn/haar overtuiging. En iedereen heeft het recht die met hart en ziel te verdedigen. Dat doe ik ook: voetgangers en fietsers komen op de eerste plaats, er is nood aan meer en beter openbaar vervoer, het autoverkeer in de vijfhoek moet drastisch naar omlaag. Ik denk niet dat het centrum vier extra parkings nodig heeft, en zal die mening ook in het College verdedigen als we hierover in mei een definitieve beslissing nemen, wanneer de noden duidelijker in kaart gebracht en becijferd zijn. Maar het is niet omdat ik zelf een overtuigde fietser ben, dat ik niet kan luisteren naar iemand die elke ochtend met de auto 4 kinderen naar verschillende crèches en scholen brengt. Participatie is een moeilijke evenwichtsoefening. Doel is een zo gevarieerd mogelijke groep mensen de kans geven zich uit de drukken en ook en vooral: luisteren naar elkaar. Politici naar bewoners, maar ook iedere Brusselaar naar de andere.

← Previous post

Next post →

2 Comments

  1. Jean-Claude Van Soest

    Dit is nu voluntarisme van het nobelste soort.

  2. yves jacquet

    Beste mevrouw Persoons.
    Blij dat er eens een politica het probleem dat ouders met jonge kinderen ondervinden wanneer ze zich in de publieke ruimte begeven aankaart voor zover ik weet bent u de eerste om dat te doen.
    Bij de heraanleg van de binnenstad blijven er toch twee zwakke punten over namelijk de nieuwe binnenring en de te bouwen parkings.Daar moeten jullie toch nog wat over nadenken.Nu ja geen enkel plan is perfect.
    Groeten Yves Jacquet.

Leave a Reply