Toen mijn moeder 12 jaar geleden in Schilde naar de verkiezingen trok met als belangrijkste eis Meer sociale woningen, werd haar affiche in de voortuin in brand gestoken. De sp.a bestaat niet meer in Schilde. Er zijn nog steeds amper sociale woningen. Om maar te zeggen: het is een thema dat gegarandeerd vurige reacties opwekt.

De verkiezingen zijn begonnen. Dat dacht ik toen ik vandaag het standpunt van MR-Open VLD las waarin ze pleiten voor een totale stop op de bouw van sociale woningen in de Stad Brussel. Trachten makkelijk te scoren op de kap van de meest kwetsbaren. De N-VA doet het met succes, moet Els Ampe gedacht hebben, daar vallen voor mij ook stemmen te rapen.

Nu staat Els er voor bekend regelmatig een enorm loopje te nemen met de waarheid, en dat doet ze ook hier weer met brio. Daarom eerst even dit: de feiten op een rijtje.

  • De Grondregie en het OCMW van de Stad Brussel zijn eigenaar van bijzonder veel woningen op het grondgebied van de Stad. Het zijn echter geen sociale woningen, maar middenklasse woningen. Zelfs de vele woningen die het OCMW verhuurt zijn geen sociale woningen: het inkomen dat het OCWM met de verhuur van deze woningen vergaart, wordt geïnvesteerd in haar sociaal beleid.
  • Enkel de woningen die de Grondregie en het OCMW bouwen binnen de wijkcontracten worden verhuurd aan sociale tarieven, met voorrang voor mensen die al in de wijk woonden. Gelukkig maar: als je als overheid vele miljoenen investeert in de opwaardering van een wijk, bestaat er immers een risico op gentrificatie, op het verjagen van de oorspronkelijke bewoners.
  • Sociale woningbouw gebeurt niet door de Stad, maar door het Gewest, via sociale woningmaatschappijen waarin de gemeenten ook vertegenwoordigd zijn. Het Gewest beslist om sociale woningen te bouwen op het grondgebied van de Stad of in een van de 18 andere Brusselse gemeenten.
  • Concreet: in de Stad Brussel is er is momenteel een sociaal woningbouwproject in Neder-Over-Heembeek aan de Groenweg ( 146 sociale en bescheiden woningen, zowel appartementen als eengezinswoningen). De sociale woontorens op de Papenvest worden binnenkort (eindelijk!) afgebroken, en vervangen door gemengde woontorens (een mix van sociale en middenklasse woningen).
  • In het Brussels Gewest zijn er ongeveer 35.000 bewoonde sociale woningen, goed voor ongeveer 8 procent van het woningaanbod. In vergelijking met ander grootsteden zijn er in Brussel erg weinig sociale woningen. In steden als Wenen, Amsterdam en London ligt dit aantal veel hoger.
  • In Brussel staan 50.000 mensen op een wachtlijst voor een sociale woning, een hallucinant hoog aantal.
  • De Brusselse Regering heeft de grote moeite met het inplanten van nieuwe sociale woonprojecten (zeker in de rijkere gemeenten), omdat er steeds veel protest in de buurt ontstaat.

Als je puur naar de feiten kijkt, kan je als weldenkend mens maar tot één conclusie komen: we hebben in Brussel dus vooral meer sociale woningen nodig. Omdat een veilig dak boven het hoofd de eerste voorwaarde is om de rest van je leven op orde te krijgen. Je kan als stad er voor kiezen om mensen op straat en in krotten te laten leven. Of je kiest voor sociale woningbouw en geeft mensen de kans om een menswaardig leven uit te bouwen.

MR en Open VLD lijken er van uit te gaan dat sociale woningen arme mensen aantrekken. En dat je deze arme bevolking plotsklaps uit de stad zal verdwijnen als er minder sociale woningen zijn. Buiten pervers, is deze redenering natuurlijk ook volledig van de pot gerukt. De arme bevolking zal blijven, we duwen hen enkel nog meer in de miserie.

De manier waarop de sociale woningbouw in Brussel georganiseerd is, kan een pak beter: de wachtlijsten wegwerken, een betere geografische spreiding (ook en vooral in het rijke zuidoosten van het Gewest!), een dringende renovatie van woningen die zich in een erbarmelijke staat bevinden, een woonaanbod creëren dat beter afgestemd is op de reële noden, een betere invulling van het bestaande aanbod, …  De Stad Brussel telt meer sociale woningen dat de meeste andere Brusselse gemeenten, er is op dit vlak nood een gewestelijke solidariteit, niet alleen wat betreft de bouw van woningen, maar ook op het vlak van opvolging van de bewoners door het OCMW.

In de school in Florida waar enkele weken geleden een dolle schutter 17 medeleerlingen doodschoot, nam de directie een verrassende maatregel: alle leerlingen moeten voortaan met een transparante rugzak naar school komen. Een fake solution. Voor de schijn. Iedereen weet dat het echte probleem bij het vrije wapenbezit ligt. Daar moest ik aan denken toen ik vanmorgen het voorstel van MR-VLD las voor een ‘totale stop op sociale woningbouw’: een fake solution, voor de schijn. Het klinkt sommigen vast heerlijk in de ogen. Maar het lost niets op. Dat weten de liberalen ook wel. En als de middenklasse Brussel verlaat is het niet omwille van sociale woningbouw, maar om de slechte lucht, het gebrek aan groen, het gevaarlijke autoverkeer (drie dingen waar de liberalen nu eens  niets aan willen doen).

Het mag dan enkel geroep in tijden van naderende verkiezingen zijn, het blijft toch een vies voorstel: kwetsbare mensen bewust nog dieper in de ellende en in de handen van huisjesmelkers duwen. Het zet ook de toon voor de strijd die tot oktober 2018 zal losbarsten: een populistisch opbod aan straffe uitspraken, niet gehinderd door enige feitenkennis, zonder daadwerkelijke oplossingen. Brussel verdient beter dan dat.